Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 109 του ΚΦΕ, τα αδιανέμητα κέρδη ενός νομικού προσώπου (πχ μιας ΑΕ), φορολογούνται με συντελεστή 24% (χρήση 2010). Στη συνέχεια, τα διανεμόμενα με οποιονδήποτε τρόπο κέρδη, φορολογούνται με 40%. Σημειώνεται ότι η λέξη αδιανέμητα, δεν υπήρχε στην προϊσχύουσα διάταξη, η οποία αντικαταστάθηκε από το άρθρο 13 του Ν.3842/2010.
Το πρόβλημα ποιο είναι: Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι μπορεί να μειωθούν οι συντελεστές (βλέπε την κατάθεση του νέου φορολογικού νομοσχεδίου), τα νομικά πρόσωπα, εκτός από την υπαγωγή τους σε φορολογικές διατάξεις (ΚΦΕ, Ν 2238/94), οφείλουν να προσαρμόζονται και στην νομοθεσία περί εταιρειών (ΚΝ 2190/20, για τις ΑΕ και 3190/55, για τις ΕΠΕ). Ο ΚΝ 2190/20, στο άρθρο 44, επιβάλλει την κράτηση τακτικού αποθεματικού με ποσοστό 5% επί των καθαρών κερδών (δεν διακρίνει διανεμόμενα και αδιανέμητα), ενώ ως καθαρά κέρδη ορίζονται αυτά που προκύπτουν μετά την αφαίρεση από τα ακαθάριστα έσοδα, παντός εξόδου, ζημιάς, αποσβέσεων και παντός άλλου εταιρικού βάρους. Στην έννοια του εταιρικού βάρους, περιλαμβάνεται και ο φόρος εισοδήματος του νομικού προσώπου.
Σημειώνουμε ότι δεν έχουμε αναφερθεί σε λογιστικές διαφορές, δηλαδή στην αναμόρφωση του αποτελέσματος, για λόγους απλοποίησης του προβλήματος. Επισημαίνουμε ότι είναι υποχρεωτική η διαδικασία καταγραφής των λογιστικών διαφορών, μετά τον 3842/2010.
Μετά από όλα αυτά καταλήγουμε σε ένα «γρίφο», η λύση του οποίου απαιτεί μια «παραδοχή». Δηλαδή, έναν υπολογισμό, αντίστοιχο αυτού που τελικά καθιερώθηκε το 1992, όταν για πρώτη φορά εφαρμόσθηκε ο Ν 2065/1992 και ανέτρεψε το καθεστώς του ΝΔ 3843/1958. Η «παραδοχή» αυτή ήταν ο «αναλογών φόρος»
Ελπίζουμε ότι θα υπάρξει η ανάλογη αντιμετώπιση και αναμένουμε την περιβόητη διευκρινιστική εγκύκλιο από την Διοίκηση.
ΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
Περαιτέρω, ο ίδιος ως άνω νόμος (συνδυασμός άρθρων 24 και 45), ορίζει ότι το πρώτο υποχρεωτικό μέρισμα προς τους μετόχους, υπολογίζεται σε ποσοστό 35% επί των κερδών, αφού αφαιρεθούν ο φόρος εισοδήματος και το τακτικό αποθεματικό. Όμως, το ποσό αυτό που θα προκύψει ως πρώτο μέρισμα πρέπει να φορολογηθεί με συντελεστή 40% (με την επιφύλαξη τυχόν αλλαγής του). Στην φορολογική διάταξη αναφέρεται (άρθρο 109 ΚΦΕ), ότι το νομικό πρόσωπο καταβάλλει αυτόν τον φόρο, ενώ όταν ο δικαιούχος του εισοδήματος αυτού (δηλαδή του μερίσματος κ.λπ.) είναι φυσικό πρόσωπο, θα φορολογηθεί με τις γενικές διατάξεις και από τον αναλογούντα φόρο, εκπίπτει, βάσει βεβαίωσης που χορηγείται από την εταιρεία, ο παραπάνω φόρος.
Συνεπώς, για να υπολογισθούν τα κέρδη προς διάθεση, πρέπει από τα κέρδη χρήσης να αφαιρεθεί ο φόρος των αδιανέμητων (δηλαδή, ο φόρος που υπολογίζεται με συντελεστή 24%). Όμως, για να υπολογισθεί ο φόρος των αδιανέμητων, πρέπει να αφαιρεθεί από τα κέρδη χρήσης το πρώτο μέρισμα (διανεμόμενα κέρδη) και η διαφορά να φορολογηθεί με συντελεστή 24%. Προκειμένου όμως, να προσδιορισθεί το πρώτο μέρισμα, πρέπει από τα κέρδη προς διάθεση να αφαιρεθεί το τακτικό αποθεματικό και η προκύπτουσα διαφορά να πολλαπλασιασθεί με 35 % (άρθρο 45 ΚΝ 2190/20). Το τακτικό αποθεματικό όμως, υπολογίζεται ως ποσοστό 5% επί των κερδών χρήσης, από τα οποία έχει αφαιρεθεί ο φόρος των αδιανέμητων, ενώ ο φόρος του πρώτου μερίσματος (διανεμόμενα κέρδη) είναι το 40%.
Ήδη, έχουν σχηματισθεί πέντε (5) εξισώσεις, με μοναδικό γνωστό, το μέγεθος των καθαρών κερδών και άγνωστα: το ποσό των κερδών προς διάθεση (1), τον φόρο των αδιανέμητων (2), τον φόρο των διανεμόμενων (3), το ποσό του πρώτου μερίσματος (4) και το ποσό του τακτικού αποθεματικού (5).
